( زمان ابو الفداء ) شهرى ويران و خالى از سكنه است . « 1 » ابن بطوطه كه در آغاز قرن هشتم هجرى به شام آمده مىنويسد : عسقلان اكنون خراب است و از آن ويرانه‌اى بيش برجاى نمانده ؛ در صورتى كه سابقا كمتر شهرى محاسن و استحكام و زيبايى و موقعيت عسقلان را داشته است . در عسقلان مزار مشهورى است كه مىگويند سر امام حسين ( ع ) پيش از آنكه به مصر فرستاده شود در آنجا بوده است . بناى مسجد عسقلان ، چنان كه بر سر در آن نوشته شده ، به فرمان يكى از امراى عبيدى ( فاطمى ) صورت گرفته است . در طرف جنوبى اين زيارتگاه ، مسجد بزرگى بوده است به نام مسجد عمر كه فقط ديوارهاى آن بر جاى مانده و از جمله بقاياى آن تعدادى ستونهاى مرمرى است كه زيبايى خاصى دارند . در سمت جنوب اين مسجد چاهى است معروف به چاه ابراهيم ( ع ) كه به وسيله پلكان پهناورى به درون آن مىروند . در بيرون شهر عسقلان ، وادى النمل قرار دارد . مىگويند ، وادى مورچگان كه ذكرش در قرآن آمده ، « 2 » همين وادى است . در گورستان عسقلان از قبور شهدا و اوليا اين قدر هست كه به شمار درنمىآيد . نگهبان گورستان ما را بر سر قبرها برد و قبور بزرگان را نشان داد . « 3 » بيت اللحم « 4 » ( خانهء نان ) شهرى است در اردن هاشمى ، در فلسطين در ده كيلومترى جنوب اورشليم . تپه‌هاى سبز مشجّر به درختان نيكو آن را احاطه كرده است و آبهاى خوشگوار از زمينهاى حاصلخيزش جارى است . نام قديمتر بيت اللحم ، روث ، و موطن داود ( ع ) بوده است و چون مولد عيسى ( ع ) در آنجا بوده ، از زيارتگاههاى معتبر محسوب مىشود . « 5 » بعد از داود ( ع ) فلسطينيان يك‌بار آن را فتح كردند ، و رحبعام ، فرزند سليمان ( ع ) ، به دور آن حصار كشيد . بيت اللحم تا بعد از تولد مسيح شهر كوچكى بود ؛ امپراتور يوستى نيانوس ديوارهاى آن را مرمت كرد ؛ در سال 330 ميلادى هلانه كليسايى در بالاى غارى كه مسيح ( ع ) در آنجا متولد شده بود بنا كرد و آن قديمترين كليساى

--> ( 1 ) . تقويم البلدان ؛ ص 257 . ( 2 ) . نمل ، 18 . ( 3 ) . سفرنامهء ابن بطوطه ؛ ج 1 ، ص 57 - 58 . ( 4 ) . Beyte Lahm ( 5 ) . قاموس كتاب مقدس ؛ ص 201 - 202 و دايرة المعارف فارسى ؛ ج 1 ، ص 483 .